30/06/2026
ม้านั่ง ที่เป็น "งานศิลป์" ได้ ..สุดยอดมาก...ๆ ครับ
เมื่อม้านั่งในพิพิธภัณฑ์...
ไม่ได้มีไว้แค่นั่ง
เวลาพูดถึงงานศิลปะในพิพิธภัณฑ์ เรามักถูกสอนให้ "มอง" มองภาพ มองประติมากรรม มองรายละเอียด และที่สำคัญคือ "ห้ามจับ" แต่มีงานศิลปะอยู่ชิ้นหนึ่งที่ไม่ได้ต้องการให้คุณเพียงมอง หากกลับเชื้อเชิญให้คุณเข้าไปสัมผัส นั่งลง ใช้งาน และใช้เวลาอยู่กับมันอย่างเป็นธรรมชาติ หากคุณเคยเดินชม MOCA Museum of Contemporary Art จนเมื่อยล้า แล้วสะดุดตากับม้านั่งไม้ที่ตั้งอยู่กลางห้องจัดแสดง คุณอาจหยุดมองมันอยู่ครู่หนึ่งก่อนจะนั่งลง เพราะดีไซน์ของมันไม่ได้ทำหน้าที่แค่รองรับร่างกาย แต่ยังดึงสายตาและความสนใจของผู้ชมไว้ได้อย่างเงียบ ๆ จนทำให้การนั่งลงครั้งนั้นไม่ใช่แค่การพักขา ก่อนจะลุกขึ้นไปชมภาพวาดชิ้นถัดไป แต่ความจริงแล้ว สิ่งที่คุณกำลังนั่งอยู่ ไม่ใช่แค่ม้านั่ง หากเป็นงานประติมากรรมที่ถูกสร้างขึ้นให้มีชีวิตผ่านการใช้งาน
ม้านั่งทุกตัวภายในพิพิธภัณฑ์คือผลงานของ Saiyart Collection ที่สร้างสรรค์โดยอาจารย์ไสยาสน์ เสมาเงิน ศิลปินและช่างไม้ผู้เชื่อว่า ศิลปะไม่จำเป็นต้องอยู่หลังเชือกกั้นหรือป้าย "ห้ามจับ" เสมอไป ศิลปะสามารถเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน รองรับน้ำหนักของผู้คน และสร้างบทสนทนาระหว่างผู้สร้างกับผู้ใช้ได้ในทุกครั้งที่มีใครสักคนนั่งลง แนวคิดนี้ทำให้ม้านั่งทุกตัวไม่ได้เป็นเพียงเฟอร์นิเจอร์ประกอบฉากของพิพิธภัณฑ์ แต่เป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์ในการเสพงานศิลปะอย่างแท้จริง
หากสังเกตให้ดี คุณจะพบว่าไม่มีม้านั่งตัวไหนเหมือนกันเลย บางตัวเผยแนวเสี้ยนไม้ที่ไหลต่อเนื่องราวกับสายน้ำ บางตัวปล่อยให้ปมไม้ รอยแตก และวงปี กลายเป็นส่วนหนึ่งขององค์ประกอบ รูปทรงที่เห็นไม่ได้เกิดจากความต้องการสร้างความแปลกใหม่ แต่เกิดจากความเข้าใจในธรรมชาติของไม้ เพราะอาจารย์ไสยาสน์ไม่เคยมองว่าไม้เป็นเพียงวัตถุดิบที่ต้องถูกบังคับให้เป็นไปตามแบบ หากมองว่าไม้แต่ละแผ่นมีบุคลิกของตัวเอง หน้าที่ของช่างจึงไม่ใช่การเอาชนะวัสดุ แต่คือการรับฟังและดึงความงามที่ซ่อนอยู่ในเนื้อไม้ให้ออกมามากที่สุด
นั่นคือเหตุผลที่ผลงานของ Saiyart ให้ความรู้สึกแตกต่างจากเฟอร์นิเจอร์ทั่วไป เพราะไม้ไม่ได้ถูกใช้เพียงเพื่อสร้างสิ่งของ แต่ถูกยกระดับให้เป็นสื่อกลางของศิลปะ ผู้ที่นั่งลงจึงไม่ได้สัมผัสเพียงพื้นผิวของม้านั่ง หากยังสัมผัสถึงอุณหภูมิของไม้ ลายเสี้ยนที่ธรรมชาติใช้เวลาหลายสิบปีสร้างขึ้น และรายละเอียดเล็ก ๆ ที่ไม่มีเครื่องจักรใดผลิตซ้ำได้เหมือนกันทุกประการ
สิ่งที่น่าสนใจที่สุดคือ งานประติมากรรมชิ้นนี้ไม่ได้สมบูรณ์ในวันที่สร้างเสร็จ แต่มันค่อย ๆ สมบูรณ์ขึ้นจากการใช้งานของผู้คน รอยสัมผัส ความเงาที่เกิดจากกาลเวลา หรือสีของไม้ที่ค่อย ๆ ลุ่มลึกขึ้น ล้วนกลายเป็นส่วนหนึ่งของผลงาน นี่คือเสน่ห์ที่ทำให้ไม้แตกต่างจากวัสดุอีกหลายชนิด เพราะไม้เป็นวัสดุที่ยังคงบันทึกเรื่องราวของกาลเวลาเอาไว้บนตัวเอง ยิ่งใช้งาน ยิ่งมีเรื่องราว และยิ่งมีคุณค่า
ครั้งต่อไป หากคุณมีโอกาสไปเยือน MOCA ลองใช้เวลาสักครู่กับม้านั่งเหล่านั้น อย่าเพียงมองว่ามันคือที่นั่งพักระหว่างการชมภาพวาด แต่ลองใช้มือลูบไปตามลายเสี้ยนของไม้ แล้วคุณอาจค้นพบว่า สิ่งที่อยู่ใต้ปลายนิ้วไม่ใช่เพียงเฟอร์นิเจอร์ หากเป็นงานประติมากรรมที่ยังคงมีชีวิต และยังคงบอกเล่าเรื่องราวผ่านผู้คนทุกคนที่เข้ามาสัมผัสมัน
#ไสยาสน์ #ศิลปินช่างไม้
#งานศิลปะไม้ #เฟอร์นิเจอร์ไม้
