Shërbime Juridike - Begzati

30/10/2026

🇨🇭 LEJA C: 10 VJET PRITJE APO VETËM 5? JA ÇFARË THOTË LIGJI

Një pyetje që na bëhet shpesh: «Sa vjet duhet të pres për lejen C dhe a mund ta marr më shpejt?»

🔹 Rregulli i përgjithshëm: 10 vjet
Sipas nenit 34 të Ligjit për të huajt dhe integrimin (LEI), leja C jepet në parim pas 10 vitesh qëndrimi në Zvicër, nga të cilat 5 vitet e fundit pa ndërprerje me leje B. Ky rregull vlen për shumicën e shtetasve të vendeve jashtë BE-së, si Kosova, Maqedonia e Veriut apo Shqipëria.

🔹 Kur mjaftojnë 5 vjet?
Ligji lejon marrjen e lejes C më herët në këto raste:

- shtetasit e disa vendeve të BE/EFTA (p.sh. Gjermania, Franca, Italia, Austria), në bazë të marrëveshjeve me Zvicrën;
- bashkëshortët e shtetasve zviceranë ose të bartësve të lejes C, pas 5 vitesh qëndrimi të pandërprerë;
- çdo i huaj i integruar mirë, që ka 5 vjet të pandërprera me leje B dhe plotëson kërkesa më të larta integrimi dhe gjuhësore. Në këtë rast flitet për lejen C të parakohshme.

🔹 Çfarë kërkohet për integrim?
Sipas nenit 58a LEI, autoritetet vlerësojnë sidomos:

- respektimin e rendit dhe sigurisë publike, pa dënime serioze;
- respektimin e vlerave të Kushtetutës zvicerane;
- njohjen e gjuhës vendore (të kantonit apo komunës ku jeton): A2 me gojë dhe A1 me shkrim për lejen C të zakonshme, ndërsa për lejen C të parakohshme B1 me gojë dhe A1 me shkrim;
- punën ose formimin profesional, pa varësi nga ndihma sociale dhe pa borxhe të "tepruara".

⚠️ Duhet ditur
Leja C nuk është e garantuar përgjithmonë: nëse kushtet e integrimit nuk respektohen më, ajo mund të kthehet në leje B.

👉 Para se të dorëzoni kërkesën, sigurohuni që dosja juaj të jetë mirë e kompletuar.

📚 Përgjigje për shumë pyetje të tjera mbi lejet e qëndrimit, bashkimin familjar, punën, sigurimet shoqërore, qiranë dhe procedurat administrative gjeni në librin:

«E Drejta Zvicerane në 1000 Pyetje-Përgjigje»
336 faqe, në gjuhën shqipe.

📩 Porositë: në Messenger, në email [email protected] ose me SMS në 079 354 67 13

25/10/2026

E DREJTA E PUNËS NË ZVICËR
📅 SA KOHË PARALAJMËRIM DUHET PËR T’U LARGUAR NGA PUNA?

Nëse kontrata nuk thotë ndryshe, ligji parashikon:
▪️ Periudha provuese: 7 ditë
▪️ Viti i parë: 1 muaj
▪️ Nga viti i 2-të deri në të 9-in: 2 muaj
▪️ Nga viti i 10-të: 3 muaj

📌 Shembull: keni 3 vite pune (afat 2 muaj). Punëdhënësi e merr letrën tuaj më 20 mars → kontrata mbaron më 31 maj. Nëse e merr më 1 prill → mbaron më 30 qershor!

✅ Afatet vlejnë njësoj për punëdhënësin dhe për punëtorin.

Sqarime të rëndësishme:
▪️ Afati llogaritet nga dita kur pala tjetër e merr letrën, jo nga dita e dërgimit. Dërgojeni me kohë, mirë është me letër rekomande.
▪️ Kontrata ose kontrata kolektive mund të parashikojë afate të tjera, por pas periudhës provuese, në parim, jo më pak se 1 muaj.
▪️ Nëse jeni i sëmurë ose i aksidentuar dhe ju pushon punëdhënësi, afati mund të pezullohet.
▪️ Kontrata me afat të caktuar mbaron vetvetiu në datën e shënuar, pa njoftim.
▪️ Palët mund të bien dakord edhe për përfundim me marrëveshje të përbashkët, në çdo kohë. Bëjeni gjithmonë me shkrim!
▪️ Gjatë afatit të njoftimit keni të drejtë për kohë të lirë për të kërkuar punë të re, sidomos kur ju pushon punëdhënësi.

📘 Më shumë në librin «E Drejta Zvicerane në 1000 Pyetje-Përgjigje».

24/10/2026

🇨🇭 Keni pasur ndonjëherë një pyetje juridike në Zvicër dhe nuk keni ditur ku ta gjeni përgjigjen në gjuhën tuaj?

📚 Tre libra në gjuhën shqipe për shqiptarët në Zvicër – për ligjin, të drejtat dhe jetën mes dy vendeve.

📘 Zvicra dhe ligjet e saj: shembuj konkretë dhe këshilla praktike (302 faqe)

Përmes rasteve konkrete nga jeta e përditshme, ky libër shpjegon si funksionojnë institucionet dhe ligjet zvicerane, duke ofruar këshilla praktike se si të veproni në situata të ndryshme.

📘 E Drejta Zvicerane në 1000 pyetje-përgjigje (336 faqe)

Në formën pyetje-përgjigje, ky libër ofron përgjigje të shkurtra dhe të qarta për shumë çështje juridike të jetës së përditshme në Zvicër: lejet e qëndrimit, puna, qiraja, familja, sigurimet, pensionet, trashëgimia dhe shumë tema të tjera.

📘 I huaj në vend të huaj dhe në vendin tim…!? (259 faqe)

Kur ndërron vendin, nuk ndërron vetëm adresën. Me vete merr gjuhën, traditat, familjen dhe kulturën, por edhe sfidat e një jete të re. Ky libër trajton përvojën e emigrantit që mbetet i huaj në vend të huaj… e ndonjëherë edhe në vendin e tij.

📩 Për porosi ose informacione: na shkruani në Messenger ose në adresën: [email protected]

✍️ Autori: Lirim Begzati, Neuchâtel, Zvicër

20/10/2026

📉 PO PAGUANI 100 FRANGA MË SHUMË QIRA ÇDO MUAJ? PRONARI NUK JUA ULË VETË QIRANË. DUHET TA KËRKONI JU!

Mijëra familje në Zvicër paguajnë çdo muaj më shumë qira nga sa duhet. Pse? Sepse nuk e dinë që kanë të drejtë të kërkojnë ulje.

📌 Çfarë është norma e referencës?
Qiratë në Zvicër lidhen me normën hipotekore të referencës, që e publikon Zyra Federale e Banesave (OFL/BWO) çdo tre muaj. Sot ajo është 1,25% dhe ka mbetur e tillë që nga shtatori 2025.

👉 Nëse qiraja juaj bazohet në një normë prej 1,50% ose më shumë, me shumë gjasë keni të drejtë për ulje.

📌 Si ta di në cilën normë bazohet qiraja ime?
Shikoni kontratën e qirasë ose njoftimin e fundit për ndryshimin e qirasë. Aty shkruhet norma.

💰 Shembull konkret

Qiraja: 1'800 franga, e bazuar në normën 1,75%
Norma sot: 1,25% → dy ulje prej 0,25%
Për çdo ulje prej 0,25%, qiraja ulet rreth 2,9%
Ulja e mundshme: rreth 5,7%, pra afërsisht 100 franga në muaj, 1'200 franga në vit!

⚠️ Pronari ka të drejtë të zbresë një pjesë të inflacionit dhe të rritjes së shpenzimeve të përgjithshme. Prandaj ulja reale mund të jetë pak më e vogël.

📌 Si ta kërkoj uljen? 4 hapa:
1️⃣ Dërgoni një letër rekomande pronarit ose zyrës që i menaxhon qiratë (régie/Verwaltung) dhe kërkoni uljen e qirasë.
2️⃣ Pronari ka 30 ditë kohë për t’u përgjigjur.
3️⃣ Nëse refuzon ose nuk përgjigjet, keni 30 ditë për t’iu drejtuar autoritetit të pajtimit (autorité de conciliation / Schlichtungsbehörde). Procedura është falas.
4️⃣ Ulja hyn në fuqi në afatin e ardhshëm të shkëputjes së kontratës. Prandaj dërgojeni kërkesën me kohë, duke respektuar afatin e njoftimit të shkruar në kontratë.

🛡️ Mos kini frikë nga hakmarrja!
Pronari nuk mund t’ju largojë nga banesa pse kërkuat një të drejtë tuajën. Një pushim i tillë i kontratës lehtë mund të anulohet nga gjykata.

📖 Përgjigjen e plotë për këtë dhe për 1000 pyetje të tjera e gjeni në librin tim «E Drejta Zvicerane në 1000 Pyetje-Përgjigje».

19/10/2026

🇨🇭 PAS 30 VJETËSH NË ZVICËR, A MUND TË HUMBËSH LEJEN E QËNDRIMIT PËR SHKAK TË NDIHMËS SOCIALE?

Të jetosh për 25 apo 30 vjet në Zvicër nuk do të thotë se e drejta e qëndrimit është e garantuar përgjithmonë. Edhe leja C mund të revokohet për shkak të varësisë së konsiderueshme dhe afatgjatë nga ndihma sociale. Por një sqarim është thelbësor: marrja e ndihmës sociale nuk sjell automatikisht largimin nga vendi. Çdo rast duhet të shqyrtohet individualisht.

⚖️ Çfarë parashikon ligji?

Për lejen C, neni 63, paragrafi 1, pika c, i Ligjit federal për të huajt dhe integrimin parashikon mundësinë e revokimit kur personi ose dikush që ai ka në ngarkim varet në mënyrë të qëndrueshme dhe në masë të konsiderueshme nga ndihma sociale.

Qëndrimi shumëvjeçar mbetet një element i rëndësishëm, por nuk përbën mbrojtje absolute. Ligji nuk përcakton një shumë të vetme apo qartë të definuar që shkakton automatikisht humbjen e lejes. Nuk ekziston një formulë e thjeshtë: «Ke marrë këtë shumë parash, prandaj duhet të largohesh».

Çdo vendim duhet të mbështetet në shqyrtimin individual të rastit dhe të respektojë parimin e proporcionalitetit.

📌 Një shembull që rikthen debatin

Në një rast të raportuar së fundmi nga kantoni i Cyrihut, Gjykata Federale la në fuqi mosrinovimin e lejeve të qëndrimit dhe largimin e një çifti kosovar pas rreth 28 vjetësh në Zvicër. Në vlerësim peshuan varësia shumëvjeçare nga ndihma sociale dhe integrimi i pamjaftueshëm ekonomik (në punë) e gjuhësor. Ky rast tregon se edhe një qëndrim shumë i gjatë nuk e përjashton mundësinë e largimit.

🏛️ A mund të vendosin kantonet sipas dëshirës?

Jo. Autoritetet kantonale kanë hapësirë vlerësimi, por jo liri absolute. Ato duhet të zbatojnë ligjin federal dhe të peshojnë interesin publik për largimin kundrejt pasojave që ky vendim sjell për personin dhe familjen e tij.

Në këtë vlerësim kanë rëndësi veçanërisht:
- shuma dhe kohëzgjatja e ndihmës së përfituar;
- kohëzgjatja e qëndrimit dhe shkalla e integrimit;
- gjendja shëndetësore dhe arsyet e varësisë nga ndihma sociale;
- përpjekjet për punësim dhe aftësia reale për të punuar;
- rrethanat familjare dhe interesat e fëmijëve;
- perspektiva e përmirësimit të gjendjes financiare.

As shuma e përfituar, as numri i viteve të qëndrimit nuk duhet të shihen të shkëputura nga rrethanat e tjera.

❓ Po nëse kam realisht nevojë për ndihmë sociale?

Humbja e punës, sëmundja ose një situatë e rëndë familjare duhet të vlerësohen në kontekstin e tyre. Një person që nuk mund të punojë për arsye shëndetësore nuk mund të trajtohet njësoj si dikush që ka mundësi reale për të punuar, por nuk i bën përpjekjet e duhura. Shkaqet e varësisë duhet të shqyrtohen konkretisht.

💬 Ndihma sociale synon të mbulojë nevojat bazë të njerëzve në vështirësi. Megjithatë, për shtetasit e huaj, varësia prej saj mund të ketë pasoja edhe për të drejtën e qëndrimit. Këtu qëndron problemi i diskutabil: një mbështetje që shërben për të përballuar jetesën mund të bëhet njëkohësisht element në procedurën për largim nga Zvicra.

Nuk është e saktë të thuhet se «kush merr ndihmë sociale, dëbohet». Por është po aq e pasaktë të besohet se «pas 30 vjetësh, askush nuk mund të të largojë». E drejta e qëndrimit varet nga lloji i lejes dhe nga vlerësimi i tërësisë së rrethanave personale.

📚 Kjo është vetëm njëra nga temat që trajtohen në librin « E Drejta Zvicerane në 1000 Pyetje-Përgjigje »!

17/10/2026

JO! BURRI APO GRUAJA NUK JUA "PRISH LETRAT"! 📄 KËTO JANË RREGULLAT E VËRTETA NË ZVICËR 🇨🇭

Sa herë e keni dëgjuar këtë fjali?
👉 "Ia prishi letrat gruas."
👉 "Burri ka vendosur t'ia marrë lejen."

Këto thënie qarkullojnë shumë në diasporë, por e vërteta juridike është krejt tjetër. Asnjë bashkëshort nuk ka të drejtë ligjore t'ia "prishë letrat" tjetrit. ✋

⚖️ KUSH VENDOS ATËHERË?
Vendos vetëm shërbimi i migracionit, dhe vetëm sipas ligjit. Hakmarrja, zemërimi apo dëshira e ish-bashkëshortit nuk janë kriter ligjor.

⚠️ KUR RREZIKOHET LEJA?
Pas ndarjes, leja e fituar përmes martesës mund të rrezikohet në dy raste kryesore:
1️⃣ Kur bashkëjetesa në Zvicër ka zgjatur më pak se 3 vjet. Edhe atëherë, leja nuk humbet automatikisht.
2️⃣ Kur ka indice të qarta se martesa është lidhur vetëm për "letra".

🗣️ PO DEKLARATA E ISH-BASHKËSHORTIT?
Shërbimi i migracionit mund ta dëgjojë ish-bashkëshortin, po. Por fjala e tij ose e saj nuk vendos. Ajo është vetëm një element ndër shumë të tjerë.

🛡️ KUR MBROHET LEJA?
✅ Kur martesa ka zgjatur të paktën 3 vjet me bashkëjetesë në Zvicër dhe personi është i integruar: flet gjuhën, punon, nuk jeton me ndihma sociale dhe nuk ka dënime.
✅ Kur ka arsye të rëndësishme personale, edhe nëse martesa ka qenë e shkurtër:
• dhunë në familje,
• martesë e detyruar,
• kthim shumë i vështirë në vendin e origjinës.
👉 Mjafton njëra prej tyre!
✅ Kur ka fëmijë të përbashkët me lidhje të ngushtë me prindin e huaj.

💡 E RËNDËSISHME TË DINI:
🔹 Kush ka lejen C, nuk e humb atë vetëm për shkak të shkurorëzimit.
🔹 Që nga 1 janari 2025, viktimat e dhunës në familje mbrohen edhe kur bashkëshorti ka leje B ose F.
🔹 Mbrojtja vlen për gratë dhe për burrat, edhe pse në praktikë viktimat janë më shpesh gratë.
🔹 Shërbimi i migracionit duhet të shohë tërë situatën tuaj, jo vetëm një detaj që i konvenon dikujt.

📌 PËRFUNDIMI:
Letrat nuk i "prish" bashkëshorti. Vendos ligji, pas një vlerësimi të plotë.

📚 Dëshironi të dini më shumë?
Këtë temë, së bashku me qindra informata të tjera, i gjeni të shpjeguara në librin:
📖 "E DREJTA ZVICERANE NË 1000 PYETJE-PËRGJIGJE"

13/10/2026

13/10/2026

Intervistë dhënë televizionit Canal Alpha (Zvicër)

3e pilier, assurance-maladie, poursuites, droit de succession… Le droit suisse peut être complexe, surtout pour les personnes de langue étrangère.

12/10/2026

🇨🇭⚖️ 250 SHQIPTARË E KOSOVARË TË DËNUAR ME DËBIM NGA ZVICRA: ÇFARË DUHET TË DINI?

📊 Gjatë vitit 2025, gjykatat zvicerane shqiptuan dëbimin (Landesverweisung / expulsion pénale) ndaj 250 personave me shtetësi shqiptare dhe kosovare: 200 shtetas të Shqipërisë dhe 50 të Kosovës, sipas statistikave zyrtare të publikuara nga albinfo.ch.
Pas këtyre shifrave ka rregulla juridike. 👇
━━━━━━━━━━━━━━
❓ ÇFARË ËSHTË DËBIMI PENAL?
Që nga tetori 2016, pas miratimit të iniciativës popullore për dëbimin e të huajve kriminelë, dëbimi është pjesë e Kodit Penal zviceran.

👨‍⚖️ Atë e shqipton gjykata penale, bashkë me dënimin, në të njëjtin aktgjykim. Pra, nuk vendosin autoritetet e migracionit, por gjyqtari.
━━━━━━━━━━━━━━
🚫 DËBIMI I DETYRUESHËM (neni 66a KP)

Për disa vepra të rënda, gjykata nuk ka zgjedhje, dëbimi është i detyrueshëm: grabitja, trafiku i drogës, vjedhja me thyerje keqpërdorimi i ndihmës sociale ose i sigurimeve shoqërore dhe disa vepra të tjera të rënda.

➡️ Dëbimi shqiptohet për 5 deri në 15 vjet. Për përsëritësit e veprave të ngjashme, mund të arrijë 20 vjet ose të jetë i përjetshëm.

✅ Përjashtim? Vetëm në raste të jashtëzakonshme: kur dëbimi do ta vinte personin në një gjendje personale shumë të rëndë dhe kur interesi i tij për të qëndruar është më i lartë se interesi publik. Gjykata merr parasysh sidomos:
- sa kohë ka jetuar personi në Zvicër
- familjen dhe fëmijët
- shkallën e integrimit

📌 Për veprat e tjera vlen dëbimi jo i detyrueshëm (neni 66a bis KP): i mundshëm, por jo automatik.
━━━━━━━━━━━━━━
👥 KUSH PREKET MË SHUMË?
Shumica e personave të përfshirë, veçanërisht shtetasit e Shqipërisë, nuk kanë leje qëndrimi B ose C në Zvicër.

❗ Megjithatë, as leja C nuk të mbron automatikisht. Edhe persona që jetojnë këtu prej dekadash mund të dëbohen.
━━━━━━━━━━━━━━
💡 KËSHILLA KRYESORE
Në çdo procedurë penale, situata personale dhe familjare e të akuzuarit duhet paraqitur që në fillim, me argumente të qarta dhe të dokumentuara. Shpesh, pikërisht kjo përcakton nëse personi mbetet në Zvicër apo duhet të largohet.
━━━━━━━━━━━━━━
📘 Më shumë pyetje e përgjigje për të drejtën penale dhe të migracionit gjeni në librin "E Drejta Zvicerane në 1000 Pyetje-Përgjigje"

11/10/2026

🇨🇭 TAKSA E IMIGRACIONIT PREJ 4 000 FRANGASH – ÇFARË DUHET TË DINI

Më 29 shtator 2026, Këshilli i Kantoneve (Ständerat / Conseil des États) miratoi një masë që po bën shumë bujë: një taksë imigracioni prej të paktën 4 000 frangash për çdo të huaj të ri që vjen në Zvicër.

Masa është pjesë e paketës së marrëveshjeve të reja me Bashkimin Evropian (Bilateralet III).

Taksa do të vlejë si për qytetarët e BE-së, ashtu edhe për shtetasit e vendeve të treta, përfshirë Kosovën, Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut.

📌 1. Sa është taksa dhe kush e paguan?

- Të paktën 4 000 franga për çdo punëtor të huaj, për të vetëpunësuarit dhe për personat pa aktivitet fitimprurës.

- Të paktën 2 000 franga për anëtarët madhorë të familjes që vijnë përmes bashkimit familjar. Fëmijët e mitur nuk paguajnë.

- Për të punësuarit, taksën e paguan punëdhënësi, jo punëtori. Taksa mund të jetë vjetore ose e njëhershme.

📌 2. Kjo rregull a hyn në fuqi menjëherë?

Jo. Taksa nuk është automatike. Ajo aktivizohet vetëm kur Këshilli Federal (Qeveria) aktivizon “klauzolën e quajtur mbrojtëse”.

Këshilli Federal (Conseil fédéral / Bundesrat) duhet ta shqyrtojë këtë hap kur kalohet njëri nga katër pragjet:

- imigracioni nga BE-ja,
- numri i punëtorëve të rinj kufitarë (frontaliers),
- rritja e papunësisë,
- shkalla e ndihmës sociale.

📌 3. Çfarë masash të tjera u votuan?

Për të marrë lejen e qëndrimit, si shtetasit e BE-së ashtu edhe ata të vendeve të treta do të duhet të dorëzojnë, përveç dokumentit të identitetit, një ekstrakt nga regjistri i dënimeve të vendit të origjinës.

📌 4. Ku shkojnë paratë?

Të ardhurat nga taksa duhet t’i rishpërndahen popullsisë zvicerane. Qëllimi i kësaj mase është të nxitet punësimi i fuqisë punëtore vendase.

📌 5. Ç’ndodh tani?

Projekti ka kaluar vetëm fazën e parë, në Dhomën e Kantoneve. Tani shkon në Këshillin Kombëtar (Nationalrat / Conseil national) dhe duhet të kalojë edhe hapat e tjerë legjislativë. Asgjë nuk është ende në fuqi.