Unic International

මුළු මහත් පෘථිවියේම සාගර සහ ගංගා පද්ධති සහමුලින්ම විනාශ කරමින් පවතින මහා පාරිසරික අර්බුදයකට සරල 3D සැලසුමක් (3D Sketch) ආධාරයෙන් ලෝකයේම අවධානය දිනාගත් අපූර්ව විසඳුමක් විශ්වවිද්‍යාල ශිෂ්‍යාවක් විසින් ඉදිරිපත් කර තිබෙනවා.

බ්‍රිතාන්‍යයේ සරේ විශ්වවිද්‍යාලයේ (University of Surrey) ඉගෙනුම ලබන එලිනෝර් මැකින්ටොෂ් (Eleanor Mackintosh) කියන ශිෂ්‍යාව විසින් 2022 වසරේ පැවැත්වුණු Natural Robotics Contest තරගය සඳහා ගිල්බර්ට් (Gillbert) නමින් රොබෝ මාළුවෙකුගේ සැලසුමක් ඉදිරිපත් කරමින් එහි ප්‍රථම ස්ථානය දිනාගනු ලැබුවා. මේ රොබෝ මාළුවා ජල මාර්ගවල පවතින, ඇසට නොපෙනෙන තරම් සියුම් මයික්‍රොප්ලාස්ටික් (Microplastics) අංශු පෙරා ඉවත් කිරීම සඳහා විශේෂයෙන්ම නිර්මාණය කර තිබෙන්නක්. පරිසර දූෂණයට එරෙහිව තාක්ෂණය මෙහෙයවපු මේ අසිරිමත් නව නිපැයුමේ ඇතුළාන්තය සහ එහි සැබෑ විද්‍යාත්මක දත්ත ක්‍රියාකාරීත්වය ගැන අපි අද කතා කරමු.

මේ අපූර්ව රොබෝ මාළුවා සැබෑ මත්ස්‍යයෙකුගේ ශරීර ව්‍යුහය සහ චලනයන් අනුකරණය කරමින් ඉතාම ඉහළ තාක්ෂණයකින් තමයි සැලසුම් කරලා තියෙන්නේ. දළ වශයෙන් සාමාන්‍ය සැමන් මාළුවෙකුගේ ශරීර ප්‍රමාණයට සමාන වන විදිහටයි මෙය නිපදවා තිබෙන්නේ. මූදේ හෝ ගඟේ පිහිනා යද්දී මේ රොබෝ මාළුවා තමන්ගේ කට නිරන්තරයෙන්ම විවෘතව තබාගෙන ජලය ඇතුළට ලබාගන්නා අතර, එහි ඇති කෘතිම කරමල් පද්ධතියක් (Gill System) වැනි විශේෂිත ව්‍යුහයන් හරහා මයික්‍රොප්ලාස්ටික් පෙරා ගැනීම සිදු කරනවා.
රොබෝ මාළුවාගේ ශරීරය ඇතුළේ සවි කරලා තියෙන මයික්‍රොප්ලාස්ටික් ෆිල්ටරය මඟින් මිලිමීටර 2 ක් තරම් අතිශය කුඩා ප්ලාස්ටික් අංශු පවා ඉතාම සාර්ථකව සිරකර තබාගන්නවා. සැබෑ මාළුවෙකු වගේම වතුර ඇතුළේ පිහිනා යාම සඳහා මෙයට මෝටර් මඟින් ක්‍රියා කරන ඉතාම නම්‍යශීලී වලිගයක් සවි කර තිබෙනවා.

සමාජ මාධ්‍ය තුළ බොහෝ දෙනෙක් මෙයට බැටරි අවශ්‍ය නොවන බවත්, ප්ලාස්ටික් අපද්‍රව්‍ය මඟින්ම බලශක්තිය නිපදවා ගන්නා බවත් වැරදියට වටහාගෙන තිබුණා. නමුත් සරේ විශ්වවිද්‍යාලයේ ඉංජිනේරුවන් විසින් නිපදවන ලද මෙම මූලාකෘතිය (Prototype) දැනට ක්‍රියා කරන්නේ එහි අන්තර්ගත වන සාමාන්‍ය නැවත ආරෝපණය කළ හැකි බැටරියක් (USB Battery) සහ මයික්‍රොකොන්ට්‍රෝලරයක් මඟිනි. රොබෝ මාළුවා පිහිනමින් ජලයේ ඇති මයික්‍රොප්ලාස්ටික් පෙරා තමන්ගේ සිරුර තුළ එකතු කරගන්නා අතර, එය ප්ලාස්ටික්වලින් පිරුණු පසු මිනිසුන් විසින් ජලයෙන් ඉවතට ගෙන එම ප්ලාස්ටික් ඉවත් කර නැවත ජලයට මුදාහැරිය යුතු වෙනවා.

කෙසේ වෙතත්, පර්යේෂකයන්ගේ අනාගත බලාපොරොත්තුව සහ ඉලක්කය වී ඇත්තේ ප්ලාස්ටික් සහ අනෙකුත් අපද්‍රව්‍ය ක්ෂුද්‍රජීවී ඉන්ධන කෝෂ (Microbial Fuel Cells) හරහා බලශක්තිය බවට හරවමින්, අනාගතයේදී මෙය ස්වයං-බල ගැන්වෙන (Self-sustaining) රොබෝවරයෙකු බවට පත්කිරීමයි. නමුත් එම Plastic-to-energy තාක්ෂණය තවමත් පවතින්නේ පර්යේෂණ සහ සංකල්පීය මට්ටමේ පමණයි.

සරේ විශ්වවිද්‍යාලය හරහා බිහිවූ මේ අපූර්ව තාක්ෂණය මේ වෙනකොට සහමුලින්ම විවෘත මූලාශ්‍රයක් විදිහට GrabCAD වෙබ් අඩවිය හරහා ලෝකයටම මුදාහැරලා තියෙන්නේ. ඒ නිසා 3D ප්‍රින්ටර් එකක් තියෙන ලෝකයේ ඕනෑම කෙනෙකුට මේ රොබෝ මාළුවාගේ සැලසුම් නොමිලේ බාගත කරගෙන තමන්ටම නිපදවා ගැනීමේ හැකියාව පවතිනවා. වර්තමානය වෙද්දී මයික්‍රොප්ලාස්ටික් කියන මහා දරුණු වසංගතය අපේ ආහාර පද්ධතියට, වතුරට වගේම මිනිස් සිරුරට පවා ඇතුළු වෙලා තියෙන බව වෛද්‍ය පර්යේෂණවලින් ඔප්පු වෙලා ඉවරයි. ලංකාවේ වුණත් කැළණි ගඟ වැනි ප්‍රධාන ගංගාවල වගේම කොළඹ අවට වැව් පද්ධති ඇතුළේ මයික්‍රොප්ලාස්ටික් දූෂණය ඉතාම ඉහළ මට්ටමක පවතිනවා.
අනාගතයේදී මේ වගේ සුවිශේෂී රොබෝ මත්ස්‍ය තාක්ෂණයන් තවදුරටත් සංවර්ධනය කර අපේ රටේ දූෂිත ජල මාර්ග පිරිසිදු කරන්න යොදාගන්න හැකිනම් එය ඉතා වටිනවා. ලංකාවේ තාක්ෂණික අංශ සහ විශ්වවිද්‍යාල සිසුන් පවා මෙවැනි විවෘත තාක්ෂණයන් (Open-Source) උපයෝගී කරගෙන අපේ රටේ පරිසරය ආරක්ෂා කරන්න පෙරමුණ ගත යුතුමයි.
සොබාදහම රැකගන්න තාක්ෂණය මෙවලමක් කරගැනීම මිනිස් වර්ගයාගේ පරම වගකීමක්. ලෝකය පුරා සිදුවන මෙවැනි සුවිශේෂී විද්‍යාත්මක සොයාගැනීම් සහ රොබෝ තාක්ෂණික තොරතුරු නිරන්තරයෙන්ම කියවන්න The Citizen අපේ පිටුව ලයික් කරලා දිගටම අපිත් එක්ක එකතු වෙලා ඉන්න.

Sources:
- University of Surrey Official Press Release - "Eleanor Mackintosh Designs 3D-Printed Robotic Fish Gillbert".
- University of Surrey Natural Robotics Contest - Open Source Technical Blueprints (GrabCAD).
- Fact Crescendo Sri Lanka - Official Fact Check Report (June 24, 2026).

● තථාගතයන් වහන්සේගේ ආශ්චර්ය අද්භූත ධර්ම....

බුදුරජාණන් වහන්සේ සැවැත්නුවර ජේතවනාරාමයේ දී වැඩ සිටින සමයේ අච්ඡරිය අබ්භූත සූත්‍ර දේශනාව වදාළ සේක.

එක් දිනක් භික්ෂූන් වහන්සේලා පිණ්ඩපාතයට ගොස් නැවත විහාරස්ථානයට පැමිණ උපස්ථාන ශාලාවෙහි රැස් ව සිටියදී අතීතයේ වැඩ සිටි සහ වර්තමානයේ වැඩ සිටින බුදුරජාණන් වහන්සේලාගේ බුදු අසිරිය ගැන කතාවක් හට ගත්තේ ය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සතු ආශ්චර්ය අද්භූත කාරණා ගැන කතා කරමින් සිටිය දී බුදුරජාණන් වහන්සේ ද එම ශාලාවට පැමිණියහ. තමන් වහන්සේ පැමිණෙන්ට පෙර ඇති වූ කතාබහ කුමක්දැයි විමසූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ඒ තමන් වහන්සේගේ ආශ්චර්ය කරුණු යැයි දැන බොහෝ දෙනාගේ සතුට පිණිස තමන් වහන්සේ සතු ආශ්චර්ය අද්භූත කාරණා ගැන විස්තර කර දුන් සේක.

1. බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ තුසිත දෙව්ලොවින් චුතව මිනිස් මවුකුස පිළිසිඳ ගත්තේ මනා සිහි නුවණින් යුතුව ම ය. එය බුදුරජාණන් වහන්සේලාට පමණක් සාධාරණ වූ ධර්මතාවයක්.

2. බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ මිනිස් මවුකුස පිළිසිඳ ගන්නා අවස්ථාවේදී දී දස දහසක් ලෝක ධාතුව පුරා මහත් වූ ආලෝකයක් පැතිරී යයි. ඝන අන්ධකාරයෙන් පවතින ලෝකාන්තර ය පවා ආලෝකමත් වූයේ ය. එය ද බුදුරජාණන් වහන්සේට පමණක් සාධාරණ වූ ධර්මතාවයකි.

3. බෝසතාණන් වහන්සේ නමක් මිනිස් මවු කුසක වැඩෙන කාලය තුළ එම මවුකුස කිසිදු මනුෂ්‍යයෙකුගෙන් හෝ අමනුෂ්‍යයෙකුගෙන් අනතුරක් නො වන පරිදි සතර වරම් දෙවිවරුන් පැමිණ ආරක්ෂා කරති. එයද බුදුරජාණන් වහන්සේලාට පමණක් සාධාරණ වූ ධර්මතාවයකි.

4. බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ නමක් මිනිස් මවු කුසක පිළිසිඳ ගැනීමත් සමඟ බෝසත් මව නිරායාසයෙන් ම උතුම් පංචසීලය තුළ පිහිටා සිල්වත් තැනැත්තියක් බවට පත්වූයේ ය. එයද බුදුරජාණන් වහන්සේලාට පමණක් සාධාරණ වූ ධර්මතාවයකි.

5. බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ නමක් මවුකුස පිළිසිඳ මොහොත් පටන් බෝසත් මව විරාගි සිතිවිලි ඇති තැනැත්තියක් බවට නිරායාසයෙන් ම පත් වන්නේ ය. කිසිදු පුරුෂයෙකු හට ඒ කාලය තුළ ඇයට රාග සිතකින් ඇසුරු කළ නොහැකි වුූයේ ය. එයද බුදුරජාණන්වහන්සේලාට පමණක් සාධාරණ වූ ධර්මතාවයකි.

6. බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ මවුකුස පිළිසිඳ ගත් දින සිට බෝධිසත්ත්ව මවගේ ඇසට පි‍්‍රයමනාප රූප, දකින්නට ලැබෙන්නේ ය, කනට පි‍්‍රයමනාව ශබ්ද ඇසෙන්නේ ලැබෙන්නේ ය. නාසයට පි‍්‍රයමනාප සුවඳ, දිවට පි‍්‍රයමනාප රස, කයට පි‍්‍රයමනාප දේ පමණක් ලැබීම සිදුවෙයි. එයද බුදුරජාණන් වහන්සේලාට ම පමණක් සාධාරණ වූ ධර්මතාවයකි.

7. බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ මවුකුස පිළිසිඳ ගත් දිනයේ පටන් බෝධිසත්ත්ව මවට කිසිදු රෝග පීඩාවක් නො වැළඳී බෝසත් මවට තම කුස තුළ සිටිති. පින්වන්ත දරුවා රන් පළසක තිබූ මැණිකක් ලෙස දැක ගත හැක්කේ වෙයි. එයද බුදුරජාණන් වහ්නසේලාට පමණක් සාධාරණ වූ ධර්මතාවයකි.

8. බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ මිනිස් මවුකුසින් ලෝකයට බිහි වී හරියටම දින හතකින් බෝසත් මව කලුරිය කොට තුසිත දෙව් ලෝකයේ උපත ලබයි. එයද බුදුරජාණන් වහන්සේලාට පමණක් සාධාරණ වූ ධර්මතාවයකි.

9. බෝසත් මව විසින් බෝසත් දරුවා බිහි කරන්නේ හරියට ම මාස දහයක් මවු කුසේ පෝෂණය කිරීමෙන් පසුවය. එයද බුදුරජාණන් වහන්සේලාට පමණක් සාධාරණ වූ ධර්මතාවයකි.

10. බෝසත් මව බෝසත් කුමරා ලෝකයට බිහි කරනු ලබන්නේ සිටගෙන සිටින ඉරියව්වෙන් ය. එයද බුදුරජාණන් වහන්සේට පමණක් සාධාරණ වූ ධර්මතාවයකි.

11. බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ මවු කුසින් බිහිවන විට පළමුව බෝසත් කුමරුන් පිළිගනු ලබන්නේ දෙවියන් විසිනි. මිනිසුන් අතට පත්වන්නේ ඉන් පසුව යි. එයද බුදුරජාණන් වහන්සේලාට පමණක් සාධාරණ ධර්මතාවයකි.

12. බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ මිනිස් මවුකුසින් ලෝකයට බිහිවන විට සතරවරම් දෙවියන් බෝසත් දරුවා අතට ගෙන ඉතා සතුටු වන්නේ ය. ලස්සන මහේශාක්‍ය පුත් රුවනක් උපන්නාය යයි පවසති. එයද බුදුරජාණන් වහ්නසේලාට ම පමණක් සාධාරණ වූ ධර්මතාවයකි.

13. බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ මවු කුසින් ලෝකයට බිහිවන්නේ ඉතාමත් පිරිසුදු ලෙසට ය. එයද බුදුරජාණන් වහන්සේලාට පමණක් සාධාරණ වූ ධර්මතාවයකි.

14. බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ මිනිස් මවු කුසින් උපදින විට අහසින් ඇල් දිය හා උණුදිය දහරා දෙකක් මතු වී බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ සහ බෝසත් මව ඒ දියෙන් පිරිසුදු වූයේ ය. එයද බුදුරජාණන් වහන්සේලාට ම පමණක් සාධාරණ ධර්මතාවයකි.

15. බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ ඉපදුනු පසුව උතුරු දිශාවට පියවර හතක් ගමන්කොට ගාථාවක් පවසති.

අග්ගෝ හමස්මි ලෝකස්ස
ජෙට්ඨෝ හමස්මි ලෝකස්ස
සෙට්ඨෝ හමස්මි ලෝකස්ස
අයමන්තිමාජාති නත්ථිදානි
පුනබ්භවතෝ ති

මම ලෝකයටම අග්‍ර වෙමි. මම ලෝකයට ම ජ්‍යෙෂ්ඨ වෙමි. මම ලෝකයටම ශ්‍රේෂ්ඨ වෙමි. මේ මාගේ අවසන් උපත යි. මින්මතු නැවත භවයක් නැත. යන මේ ප්‍රකාශය සියලු බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේලා විසින් පවසනු ලබන උන්වහන්සේලාට පමණක් සාධාරණ වූ ධර්මතාවයකි.

16. බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ මිනිස් මවු කුසින් බිහිවීමත් සමග දස දහසක් ලෝක ධාතුන් පුරා මහත් වූ ආලෝකයක් පැතිරී යයි. ඝන අන්ධකාරයේ පවතින ලෝකාන්තර නිරය පවා එයින් ආලෝකමත් වී යයි. එයද බුදුරජාණන් වහන්සේලාට ම පමණක් සාධාරණ වූ ධර්මතාවයකි.

මෙසේ කරුණු විස්තර කළ අප බුදුරජාණන් වහන්සේ ආනන්ද හිමියන් අමතා මේ කාරණා තථාගතයන් වහන්සේ සම්බන්ධ ආශ්චර්ය අද්භූත කාරණා වශයෙන් මතකයේ තබා ගන්නා ලෙසට වදාළ සේක. ආනන්ද හිමියන් එය එසේම පිළිගත්හ.

එම දේශනාව කෙළවර සියලුම ස්වාමින් වහන්සේලා අතිශ්‍යයින්ම සතුටට පත්වූහ.