15/10/2026
📖 ĐỌC CỔ THƯ ĐÔNG Y MỖI NGÀY – BÀI 124
HOÀNG ĐẾ NỘI KINH
“Thận chủ thủy.”
Thận chủ về sự vận hành thủy dịch.
Hôm nay đổi sang một chuyện rất gần gũi: phù, tiểu tiện và cách cơ thể xử lý nước. Theo Đông y, nước uống vào không đơn giản là đi thẳng xuống rồi được thải ra ngoài; sự vận hành thủy dịch còn liên quan đến nhiều tạng phủ, trong đó Thận giữ một vai trò quan trọng.
Có những hôm sáng ngủ dậy thấy mí mắt hơi sưng. Có người đứng hoặc ngồi lâu thì cuối ngày chân nặng, tất hằn sâu quanh cổ chân. Có người uống nước khá nhiều nhưng tiểu ít, lại có người chỉ uống chút nước buổi tối mà phải thức dậy nhiều lần. Những biểu hiện ấy không nên nhìn riêng lẻ rồi kết luận ngay là “Thận yếu”.
Bạn thử tự quan sát mình: Buổi sáng mặt và mắt có thường sưng hơn bình thường không?
Cuối ngày chân có để lại vết hằn của tất? Ban đêm bạn có thường phải thức dậy đi tiểu? Và những thay đổi ấy chỉ thỉnh thoảng xuất hiện hay đang ngày càng rõ hơn?
Dưỡng sinh ở đây trước hết vẫn là những điều căn bản: uống nước theo nhu cầu, đừng ăn quá mặn thường xuyên, vận động đều thay vì ngồi bất động nhiều giờ và chú ý những thay đổi kéo dài của cơ thể. Đặc biệt, đừng nghĩ phù thì phải tự tìm cách “lợi tiểu”; làm mất nước không đúng lúc có thể khiến vấn đề phức tạp hơn.
Phù kéo dài, phù một chân đột ngột, khó thở, lượng nước tiểu giảm rõ hoặc tiểu tiện thay đổi bất thường có thể liên quan đến tim, thận, gan, mạch máu, thuốc đang dùng và nhiều nguyên nhân khác, cần được đánh giá y khoa.
Cổ nhân nói “Thận chủ thủy” không phải để chúng ta thấy phù là nghĩ ngay đến bệnh Thận, mà để nhắc rằng nước trong cơ thể cũng cần được vận hành có trật tự. Hôm nay, bạn có từng để ý cơ thể mình đang giữ nước hay thải nước khác trước hay không?